Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Ht WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je priv berichten te bekijkenLog in om je priv berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Der is oarloch

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
A Duck



Geregistreerd op: 19-6-2005
Berichten: 823

BerichtGeplaatst: 02 Sep 2007 20:34    Onderwerp: Der is oarloch Reageer met quote

Niet velen op dit forum zijn het Fries machtig ben ik ben. Dat is nu even jammer, want het onderstaande stukje dat ik aantrof in de 'Slucht en Rjucht - Rym en Onrym' van 8 augustus 1914 (het eerste nummer na het uitbreken van de oorlog) is zeker de moeite van het lezen waard. Ik heb het dan ook maar digitaal overgenomen. Wellicht dat enkelen het interessant vinden. Om toch maar even iets te vertalen; het verhaal eindigt met de zin: "Dat het maar kort, heel kort, mag duren, dat nare geroep "Er is oorlog!".

Oarloch
Ik hie faknsje en koe dos moarns salang lizzen bliuwe as ik woe en. Myn oerehelte my frij jowch. Mar it moaije waer rp my der t, nei bten, om to genietsjen fen in moaije, det natr mei mylde hn rounstruide. Gau hwet waskje, de klean oan, in hap iten en in swolch drinken en do nei bten, den t.
Ik trape de dyk t, it westen yn, nei t haedplak fen s gritenij, de moaije wei lns, d&er t ik in tsjoch hie oer ln, en wetter en bosk, oer heech en leech. It wier in ynmoaije simmermoarn. De dauwe laei yet oer fjilden, mar it sfte sudewyntsje jage dy op en it sintsje loek him omlegens. It fgelgd formakke him en socht ies yn greiden en sleatten, ef naem fen roggekerrels t e skeaven, dy t yn stken oerein set wiernen. De kij stienen ef leinen yn yester to wearkgjen en jowgen mei nocht, elts op syn bar, de waerme swiete mlke, hwerfen it skom oer rnne fen amers brsde.
Det moaije waer en dy moaije natr hienen my bten loadst, mar dy net allinne.
Der wier in rop troch t ln gien, in rare, klde, rauwe rop: t Wirdt oarloch!
Wy wiernen wend oan e fede, as gjin minsken foar s; wy wisten fen it wrede en nminskelike fen e oarloch oars net as fen fierren en t e boeken ; wy hienen in tiid fen foarspoed en foartgong as nea to foaren; wy makken s r om wirken fen frede en barmhertigens to dwaen en dr. Dr klonk it: t Wird oarloch!
Ja, wy wisten, det it broeide as op in waerme simmerdeiwy engen, det en swier waer komme scoe, mar it gong jimmer wer oerwy hopen, det it gefaer nou ek wer foarby gean scoe. Mar den det roppen t Wird oarloch! Wy koenen t net mear leauwe, wy woeenen net.
Mar it wier sa. Ambtners plakten it oan yn stdden en doarpen. Moarn moeat elts komme!.
Det hie my oangrypt. Ik sels hoegde net op to kommen, myn bern ek net, ek gjin sibben, mar. Myn frjeonen, myn neisten. Myn neisten, det binne ommers alle minsken? Ier en bytiid wier k wekker. Der komt oarloch!
Dr stienen se op e wl, dy mnljue, yn e krft fen hjar libben, soanen en heiten, inkelden mei n trien yn t each. It fskied yn e hs wier swier fallen, to swier for in hopen.
Ik fortrou, det de Almachtige s help scil, sei Eastenryks keizer de man, dy t safolle leed nderfoun hat tsjin syn folk en sa scil Servis kening ek wol sizze.
Is det den it wolbihagen fen in Almachtige, dy t wy s Heit neame, dyt ljeafde ammet, wol Hy, det minsken as forskoerende bisten mekoar deadzje, alles forskoerende? Scoe t sa wze ? Ik kin t net leauwe, n, it is sa net!
Us regear koe net oars, ik forwyt nimmen hwet, mar dot ik dy mannen dr sa seach, dy soannen, dy heiten, do t ik in inkelde frjeon de hn jowch om fskied to nimmen, om it bste ta to winskjen, do tocht ik: Scoe t for t lst wze?Ik draeide my om hwent der kamen triennen yn myn eagen, dr t ik my oer skamme, en dochts. It wier gjin skande.
Noch is er (nou t ik dit skriuw) gjin skot lost, noch binne s soldaten net iens allegearre to plak. Mar as it safier komt, wei dan alle wille en nocht en frede yn s ln, wei den it lok, det de frde s brocht. Den scille de lders roppe om hjar bern, de bern om de heiten, mar forskate fen hjarren scille net wer komme. Hja lizze dr jinsen yn t klde, tjustere grf ef op e boaijem fen e s, ef hja kjirmje fen pine en honger en toarst en der is nimmen om hjarren to helpen, nimmen.
Den tinke wy net oan e platsketten stdden en doarpen, net oan e forbarnde hzen, de fortrape fruchten, de forsonken skippen. Den rekkenje wy net t, hofolle det allegearre wol koste hat, den sjogge wy net foart, hofolle earmoed der komme scil, net hofolle goeds der binefter bliuwe moat n, det komt letter. Den tinke wy oan al dy minsken, dy t hjar libben jaen moatte for in saek, dy t s net oan giet, dy t nimmen fen s keare koe, ek it regear net. Den fokke wy de oarloch!
Oarloch, greatste fen alle pleagen for de minsken, dy t net past yn in mienskip, dy t Kristelik wze moat, o, hwennear scilst doch ophlde, hwennear scil men dochs wizer wirde?
Moazes sei tsjin syn folk: Dou scilst net deaslaen , en Jezus makke drfen: Dy t syn broer hatet, dy is in deaslagger, en letter, do t Petrus him forwarre woe tsjin Romeinske soldaten: stek dyn swird yn e skie, hwent dy t it swird lkt, dy scil troch it swird forgean.
En al dy foltsen, dy t nou tsjin mekoar oersteane, al dy keningen en keizers, dy t oarloch makke hawwe, al dy ljue, dy t er oan mei dienen det it safier kommen is, wirde Kristenen neamd.
Us soldaten steane oan e grinzen mar wy hoopje, det hja net yn t fjr hoege; s ln hat, nou in jier lyn, feest hlden wy hoopje det s frijheid nou net forlern gean scil. Wy hoopje, det s frjeonen gau werom komme meije en det er den gjin ien mist. Mocht it mar koart, hiel koart drje, det neare gerop: Deris oarloch!
_________________

Is het een vliegtuig? Is het superman?
Nee, het is A Duck.
"In oorlog wordt geschiedenis geschreven, in vrede wordt deze slechts opgetekend."
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur priv bericht Verstuur mail
arneken



Geregistreerd op: 28-6-2007
Berichten: 2606
Woonplaats: Brugge

BerichtGeplaatst: 03 Sep 2007 7:40    Onderwerp: Reageer met quote

naast het feit dat ik verre friezze voorouders heb (omstreeks 1200 AC) versta ik dus geen letter fries.

maar dit stukje ziet er leuk uit. als er ooit iemnd zin heeft om te vertalen. ik juich het toe. Laughing
_________________
Greater love hath no man than this that a man lay down his life for his friends.
Epitaph Lance CPL L.A.C Webb (Lancastershire fusiliers) @kezelberg Millitary Cemetery
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur priv bericht MSN Messenger
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Nederland tijdens WO1 Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group